Rab pod kontrolą: molekularne narzędzia przyszłości
Białka Rab należą do rodziny Rab GTPaz, które pełnią kluczową rolę w regulacji transportu błonowego w komórkach. Białka Rab odpowiadają za tworzenie, transport oraz fuzję pęcherzyków, regulując podstawowe procesy komórkowe, takie jak sygnalizacja, proliferacja, przeżywalność i migracja komórek.
Mutacje w genach kodujących białka Rab mogą prowadzić do zaburzeń interakcji białkowych, co wiąże się z takimi chorobami jak niedobory odporności, ślepota czy upośledzenie umysłowe. Białka te odgrywają rolę w rozwoju chorób wieloczynnikowych, w tym neurodegeneracyjnych, nowotworów, cukrzycy i otyłości. Zrozumienie mechanizmów działania Rabów jest kluczowe dla opracowania nowych strategii terapeutycznych.
Jednocześnie białka Rab pozostają klasą potencjalnych celów terapeutycznych, określanych mianem undruggable, ponieważ do tej pory nie opracowano strategii ich regulacji, umożliwiającej zastosowanie w terapii. Wynika to między innymi z faktu, że białka te nie posiadają kieszeni wiążącej, do której można zaprojektować odpowiedni małocząsteczkowy inhibitor.
Obecnie rośnie liczba strategii regulacji patologicznie działających białek z wykorzystaniem związków alternatywnych wobec klasycznych małocząsteczkowych inhibitorów. Projekt koncentruje się na syntezie i charakterystyce związków wielkocząsteczkowych, niezgodnych z klasycznymi regułami Lipińskiego, zaprojektowanych tak, aby selektywnie oddziaływały na białka Rab. co może otworzyć nowe drogi regulacji tej klasy białek. Zakłada również analizę możliwości ich modyfikacji w celu poprawy właściwości farmakokinetycznych. W ramach realizacji przewidziano oczyszczanie metodą HPLC oraz analizę LC-MS i/lub NMR.
Po zakończeniu projektu student potrafi:
- planować i realizować eksperymenty, których celem jest synteza i analiza związków wielkocząsteczkowych,
- opracowywać wyniki badań, przygotowywać raporty obrazujące otrzymane wyniki i procesy optymalizacyjne, krytycznie analizować i oceniać otrzymane wyniki,
- podejmować dyskusję w zakresie badanego problemu, samodzielnie uzupełniać swoją wiedzę w ramach podjętego tematu, proponować rozwiązania, współpracować z niewielkim zespołem badawczym,
- korzystać z dostępnej literatury naukowej.
- Umiejętność pracy w niewielkim zespole.
- Dyspozycyjność w ilości 5 godzin w czasie tygodnia.
- Znajomość języka angielskiego.
- Obowiązkowość, terminowość i komunikatywność.
- Zainteresowanie naukami chemicznymi lub pokrewnymi (inżynieria materiałowa, chemia związków naturalnych, analityka chemiczna.
- gotowość do pracy z literaturą dotyczącą projektu.
- Podstawowa umiejętność pracy w laboratorium.